Toán 12 Bài 1: Số phức | Tài liệu học tập và bài giảng online

Bạn đang cần tìm Toán 12 Bài 1: Số phức | Tài liệu học tập và bài giảng online? Mọi ý kiến đóng góp với giasubachkhoa tại mục liên hệ để cộng đồng có thêm nhiều bài giảng và bài tập hay. Cảm ơn các bạn luôn ủng hộ chúng tôi.

Bài viết này về: Toán 12 Bài 1: Số phức | Tài liệu học tập và bài giảng online

Trong chương trình phổ thông các lớp, các em đã quen với khái niệm bình phương của một số luôn luôn nhận được kết quả là một số không âm, hay số âm không có căn bậc hai. Từ thực tiễn tính toán và nhu cầu của các môn khoa học người ta đã cho ra đời con số i có bình phương bằng -1 là nền tảng của sự ra đời số phức. Nội dung bài học sẽ giới thiệu đến các em các khái niệm liên quan đến số phức và các tính chất của nó.

Xem thêm:  Hình học 12 Ôn tập chương 2 Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu | Tài liệu học tập và bài giảng online

2.1. Các khái niệm về số phức

  • Số phức (z = a + bi) có phần thực là (a), phần ảo là (b) ((a,binmathbb{R}) và (i^2=-1)).
  • Số phức bằng nhau (a + bi = c + di Leftrightarrow) (a=c) và (b=d.)
  • Số phức (z = a + bi) được biểu diễn bới điểm (M(a,b)) trên mặt phẳng toạ độ.

  • Độ dài của vectơ  là môđun của số phức (z), kí hiệu là (left| z right| = overrightarrow {OM} = sqrt {{a^2} + {b^2}} .)

  • Số phức liên hợp của số phức (z = a + bi) là (a-bi) kí hiệu là (overline z = a – bi.)

2.2. Một số tính chất cần lưu ý của số phức

  • Mỗi số thực là số phức có phần ảo bằng 0. Ta có (mathbb{R}subset mathbb{C}.)
  • Số phức (bi)((binmathbb{R})) được gọi là số thuần ảo (phần thực bằng 0).
  • Số (i) được gọi là đơn vị ảo.
  • Số phức viết dưới dạng (z = a + bi(a,binmathbb{R})) gọi là dạng đại số của số phức.
  • Ta có:

    • ​(left| {overline z } right| = left| z right|).
    • (z = overline z Leftrightarrow z) là số thực.
    • (z = – overline z Leftrightarrow z) là số ảo.
Xem thêm:  Toán 12 Bài 2: Tích phân | Tài liệu học tập và bài giảng online

Bài tập minh họa

 

[wpcc-script type=”text/javascript”]
[wpcc-script type=”text/javascript” src=”https://ss.yomedia.vn/js/yomedia-sdk.js?v=3″ id=”s-8701f44d62d54250b122748815c71b40″]

 

[wpcc-script type=”text/javascript”]
[wpcc-script type=”text/javascript” src=”https://ss.yomedia.vn/js/yomedia-sdk.js?v=3″ id=”s-15c47dbd541741bd976281bcda70b78c”]

Ví dụ 1:

Tìm số thực x, y thỏa mãn:

a) (5x + y + 5xi = 2y – 1 + (x – y)i.)

b) (left( { – x + 2y} right)i + left( {2x + 3y + 1} right) = left( {3x – 2y + 2} right) + left( {4x – y – 3} right)i)

Lời giải: 

a) 

(begin{array}{l} 5x + y + 5xi = 2y – 1 + (x – y)i\ Leftrightarrow (3x + y) + 5xi = (2y – 1) + (x – y)i\ Leftrightarrow left{ begin{array}{l} 3x + y = 2y – 1\ 5x = x – y end{array} right. Leftrightarrow left{ begin{array}{l} x = – frac{1}{7}.\ y = frac{4}{7}. end{array} right. end{array})

Xem thêm:  Toán 12 Bài 6: Bất phương trình mũ và bất phương trình lôgarit | Tài liệu học tập và bài giảng online

b) 

Ta có: (left( { – x + 2y} right)i + left( {2x + 3y + 1} right) = left( {3x – 2y + 2} right) + left( {4x – y – 3} right)i)  khi:

(left{ {begin{array}{*{20}{c}} { – x + 2y = 4x – y – 3}\ {2x + 3y + 1 = 3x – 2y + 2} end{array}} right.)(Leftrightarrow left{ {begin{array}{*{20}{c}} {5x – 3y = 3}\ {x – 5y = – 1} end{array}} right. Leftrightarrow left{ {begin{array}{*{20}{c}} {x = frac{9}{{11}}}\ {y = frac{4}{{11}}} end{array}} right.)

Ví dụ 2: 

Tìm số phức z biết:

a) (left| z right| = 5) và (z = overline z).

b) (left| z right| = 4) và (z = -overline z.)

c) (left| z right| = 6) và phần thực của số phức z bằng ba lần phần ảo của z.

Xem thêm:  Hình học 12 Bài 3: Phương trình đường thẳng trong không gian | Tài liệu học tập và bài giảng online

Lời giải:

Gọi số phức z cần tìm là (z=x+yi) suy ra: (overline z = x – yi)

a) Ta có: (z = overline z) nên (x + yi = x – yi Leftrightarrow 2yi = 0 Leftrightarrow y = 0.)

Mà (left| z right| = sqrt {{x^2} + {y^2}} = sqrt {{x^2}} = 5 Leftrightarrow x = pm 5.)

Vậy số phức cần tìm là z=5; z=-5.

b) Ta có: (z = -overline z) nên (x + yi = -x + yi Leftrightarrow 2x = 0 Leftrightarrow x= 0.)

Mà (left| z right| = sqrt {{x^2} + {y^2}} = sqrt {{y^2}} = 4 Leftrightarrow y = pm 4.)

Vậy số phức z cần tìm là z=4i; z=-4i.

c) Phần thực của số phức z là x và phần ảo là y nên x=3y. Do đó ta có:

(begin{array}{l} left{ begin{array}{l} x = 3y\ sqrt {{x^2} + {y^2}} = 6 end{array} right. Leftrightarrow left{ begin{array}{l} x = 3y\ {left( {3y} right)^2} + {y^2} = 36 end{array} right. Leftrightarrow left{ begin{array}{l} x = 3y\ {y^2} = frac{{18}}{5} end{array} right.\ Leftrightarrow left{ begin{array}{l} y = frac{{3sqrt {10} }}{5};x = frac{{9sqrt {10} }}{5}\ y = – frac{{3sqrt {10} }}{5};x = – frac{{9sqrt {10} }}{5} end{array} right. end{array})

Xem thêm:  Toán 12 Bài 4: Hàm số mũ Hàm số lôgarit | Tài liệu học tập và bài giảng online

vậy ta có (z = frac{{9sqrt {10} }}{5} + frac{{3sqrt {10} }}{5}i;,,z = – frac{{9sqrt {10} }}{5} – frac{{3sqrt {10} }}{5}i.)

Trong chương trình phổ thông các lớp, các em đã quen với khái niệm bình phương của một số luôn luôn nhận được kết quả là một số không âm, hay số âm không có căn bậc hai. Từ thực tiễn tính toán và nhu cầu của các môn khoa học người ta đã cho ra đời con số i có bình phương bằng -1 là nền tảng của sự ra đời số phức. Nội dung bài học sẽ giới thiệu đến các em các khái niệm liên quan đến số phức và các tính chất của nó.

Để cũng cố bài học xin mời các em cũng làm Bài kiểm tra Trắc nghiệm Toán 12 Bài 1 để kiểm tra xem mình đã nắm được nội dung bài học hay chưa.

.dsch li{list-style:none;}
.box-title-1 .b-title p,.box-title-1 h3.b-title{font-size:14px!important;}

  • Câu 1:

    Cho số phức (z = ax + bi,left( {a,b in R} right)), mệnh đề nào sau đây là sai?

    • A.Đối với số phức z, a là phần thực.
    • B.Điểm (Mleft( {a,b} right)) trong một hệ tọa độ vuông góc của mặt phẳng phức được gọi là điểm biểu diễn số phức (z = a + bi).
    • C.Đối với số phức z, bi là phần ảo.
    • D.Số  i được gọi là đơn vị ảo.
  • Câu 2:

    Tìm điểm biểu diễn của số phức (z = 5 – 3i) trên mặt phẳng phức.

    • A.(Mleft( {5; – 3} right))
    • B. (Nleft( { – 3;5} right))
    • C. (Pleft( { – 5;3} right))
    • D. (Qleft( {3; – 5} right))
  • Câu 3:

    Mệnh đề nào sau đây là mệnh đề sai?

    • A.Số phức (z=a+bi) được biểu diễn bằng điểm M(a;b) trong mặt phẳng phức Oxy
    • B.Số phức (z=a+bi)​ có môđun là (sqrt {{a^2} + {b^2}})
    • C.Số phức (z=a+bi) thì a=0 và b=0
    • D.Số phức (z=a+bi) có số phức liên hợp là (overline z = – a – bi)
  • Câu 4:

    Xác định tập hợp các điểm trong hệ tọa độ vuông góc biểu diễn số phức (z = x + iy) thỏa mãn điều kiện (left| z right| = 2).

    • A.Đường tròn ({x^2} + {y^2} = 4)
    • B.Đường thẳng y=2
    • C.Đường thẳng x=2
    • D.Hai đường thẳng x=2 và y=2
  • Câu 5:

    Số phức thỏa mãn điều kiện vào thì có điểm biểu diễn ở phần gạch chéo?

    • A.Số phức có phần thực nằm trong (left( { – 1;1} right)) và mô đun nhỏ hơn 2
    • B.Số phức có phần thực nằm trong (left[ { – 1;1} right]) và mô đun nhỏ hơn 2
    • C.Số phức có phần thực nằm trong (left[ { – 1;1} right]) và mô đun không vượt quá 2
    • D.Số phức có phần thực nằm trong (left( { – 1;1} right)) và mô đun không vượt quá 2

Câu 2- Câu 5: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online 

Bên cạnh đó các em có thể xem phần hướng dẫn Giải bài tập Toán 12 Bài 1 sẽ giúp các em nắm được các phương pháp giải bài tập từ SGK Giải tích 12 Cơ bản và Nâng cao.

Bài tập 11 trang 191 SGK Toán 12 NC

Bài tập 12 trang 191 SGK Toán 12 NC

Bài tập 13 trang 191 SGK Toán 12 NC

Bài tập 14 trang 191 SGK Toán 12 NC

Bài tập 15 trang 191 SGK Toán 12 NC

Xem thêm:  Toán 12 Bài 5: Phương trình mũ và phương trình lôgarit | Tài liệu học tập và bài giảng online

Bài tập 16 trang 191 SGK Toán 12 NC

Bài tập 1 trang 189 SGK Toán 12 NC

Bài tập 2 trang 189 SGK Toán 12 NC

Bài tập 3 trang 189 SGK Toán 12 NC

Bài tập 4 trang 189 SGK Toán 12 NC

Bài tập 5 trang 190 SGK Toán 12 NC

Bài tập 6 trang 190 SGK Toán 12 NC

5. Hỏi đáp về Bài 1 Chương 4 Toán 12

Nếu có thắc mắc cần giải đáp các em có thể để lại câu hỏi trong phần Hỏi đáp, cộng đồng Toán HỌC247 sẽ sớm trả lời cho các em. 

Xem thêm:  Hình học 12 Ôn tập chương 2 Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu | Tài liệu học tập và bài giảng online
Call Now Button